De gemeenteraad,
Dit agendapunt wordt geagendeerd op vraag van PY Bouvy in toepassing van het huishoudelijk reglement
De huidige versie van het huishoudelijk reglement werd met de nieuwe legislatuur geïntroduceerd. Na één jaar gebruik zouden bepaalde aanpassingen kunnen worden aangebracht in het voordeel van de democratie en transparantie ten opzichte van de burger.
Sinds het begin van de legislatuur hebben verschillende burgers de wens uitgesproken om door de bestuursorganen gehoord te worden. Deze mogelijkheid bestaat, maar er zijn voorwaarden aan verbonden die door deze burgers en Accent 1640 als te streng worden beschouwd. Accent 1640 wil het contact tussen de bestuursorganen en de burgers verder bevorderen.
Art. 2 § 1. decreet lokaal bestuur: “De gemeenten en de openbare centra voor maatschappelijk welzijn beogen om op het lokale niveau duurzaam bij te dragen aan het welzijn van de burgers en verzekeren een burgernabije, democratische, transparante en doelmatige uitoefening van hun bevoegdheden.
Ze betrekken de inwoners zo veel mogelijk bij het beleid en zorgen voor openheid van bestuur.”
Art. 28 van de Grondwet: “Ieder heeft het recht verzoekschriften, door een of meer personen ondertekend, bij de openbare overheden in te dienen.”
Art. 304 decreet lokaal bestuur
Art. 41-42 huishoudelijk reglement gemeenteraad
Voorstel aanpassing 1
Om beter aan te sluiten bij de democratische geest zoals voorzien in de bovengenoemde regelgeving en meer bepaald in artikel 2§1 van het decreet lokaal bestuur, om dichter bij de burger te staan en meer open te staan voor dialoog, stelt Accent 1640 voor om:
1. De drempel van 180 Rodenaren (zoals bepaald in artikel 42 van het huishoudelijk reglement van de gemeenteraad) waarboven een verzoekschrift van burgers op de agenda van de gemeenteraad komt en waarboven de burger mogelijk door de raad gehoord mag worden, naar 25 te brengen. Verder worden elke verzoekschriften in het betrokken adviesorgaan systematisch besproken. Dit ligt meer in de geest van art. 28 van de grondwet en naar het voorbeeld van wat in verschillende andere gemeenten, waaronder Halle, Beersel, Wemmel… voorzien is.
2. Deze mogelijkheid niet tot de Rodenaren beperken maar openstellen voor alle burgers (ook in lijn met art. 28 van de grondwet). Er zijn bijvoorbeeld inwoners van buurgemeenten die mogelijks gehoord zouden mogen worden.
3. De minimumleeftijd van 18 jaar in hetzelfde artikel af te schaffen om meer open te staan voor jongeren en hen in staat te stellen zich democratisch te uiten. Art. 28 van de grondwet verwijst ook naar “ieder”. Een minimumleeftijd eisen kan als een vorm van discriminatie beschouwd worden.
Voorstel aanpassing 2
Voorstellen van burgers maakt ook deel uit van de burgerparticipatie. In het huishoudelijk reglement van de gemeenteraad staat er hierover echter niets vermeld. Accent 1640 stelt voor om dit reglement met twee nieuwe artikels (40bis en 40ter) als volgt aan te vullen:
VOORSTELLEN VAN BURGERS
Artikel 40bis
§1. Inwoners van de gemeente hebben het recht om voorstellen en vragen over de gemeentelijke beleidsvoering op de agenda van de raden te plaatsen en die punten te komen toelichten.
§2. Om de agenda te halen, moeten de voorstellen door ten minste 20 inwoners ouder dan 16 jaar gesteund worden.
§3. Het voorstel wordt ingediend via het daartoe bestemde formulier. Dit formulier is terug te vinden op de website van de gemeente.
Het voorstel moet de naam, voornamen, geboortedatum en woonplaats vermelden van alle ondertekenaars. Het voorstel bevat verder een gemotiveerde nota en eventueel nuttige stukken die interessant kunnen zijn voor de raden. Daarna wordt het voorstel aangetekend verzonden naar het college van burgemeester en schepenen of het vast bureau.
§3 – De voorstellen die een onderwerp betreffen dat niet tot de bevoegdheid van de gemeente behoort, zijn onontvankelijk.
Voorstellen die duidelijk tot de bevoegdheid van het OCMW behoren, worden overgemaakt aan het bevoegde orgaan van het OCMW. De indiener wordt daarvan op de hoogte gebracht.
§ 4 – Een voorstel wordt niet als voorstel beschouwd als:
1° het voorstel onredelijk is of te vaag geformuleerd;
2° het een loutere mening is en geen concreet voorstel;
3° het voorstel anoniem, zonder vermelding van naam, voornaam en adres, werd ingediend;
4° het taalgebruik beledigend is.
Het orgaan of de voorzitter van het orgaan maakt deze beoordeling. Hij kan de indiener om een nieuw geformuleerd voorstel vragen dat wel aan de ontvankelijkheidsvoorwaarden voldoet.
Artikel 40ter
§1 – Is het voorstel voor de gemeenteraad, dan plaatst de voorzitter van de gemeenteraad het voorstel op de agenda van de eerstvolgende gemeenteraad indien het minstens 14 dagen vóór de vergadering werd ontvangen. Wordt het voorstel later ingediend, dan komt het op de agenda van de volgende vergadering.
§2 – De gemeenteraad kan het bij hem ingediende voorstel naar het college van burgemeester en schepenen of naar een gemeenteraadscommissie verwijzen met het verzoek om over de inhoud ervan uitleg te verstrekken.
§3 – Is het voorstel voor de gemeenteraad ondertekend door minstens 25 Rodenaren, dan kan de eerste ondertekenaar van het voorstel worden gehoord door het betrokken orgaan van de gemeente. In dat geval heeft de eerste ondertekenaar van een voorstel het recht zich te laten bijstaan door een persoon naar keuze.
§4 – Het betrokken orgaan van de gemeente verstrekt, binnen drie maanden na de indiening van het voorstel, een gemotiveerd antwoord aan de eerste ondertekenaar van het voorstel.
Voorstel aanpassing 3
Aanvulling van artikel 8 van het huishoudelijk reglement met de bekendmaking van de notulen en het zittingsverslag van de gemeenteraad op de website van de gemeente.
Voorstel aanpassing 4
Om de burger meer transparantie te bieden en hem in staat te stellen de motivaties van de mandatarissen beter te begrijpen, steeds in de geest van artikel 2, § 1, van het decreet Lokaal Bestuur, stelt Accent 1640 bovendien de volgende wijzigingen voor in artikel 32 van het huishoudelijk reglement van de gemeenteraad:
• Alle mondelinge vragen in de notulen op te nemen.
• Elke raadslid mag de rechtvaardiging van een weigering en onthouding bij stemmingen motiveren en mag de mogelijkheid hebben om deze rechtvaardiging in het zittingsverslag en/of notulen van de raad op te nemen.
Voorstel aanpassing 5
Om nog steeds zo veel mogelijk transparantie te bieden over actuele kwesties met betrekking tot de gemeente en het publieke debat te bevorderen, stelt Accent 1640 voor om alle schriftelijke vragen van gemeenteraadsleden op de website van de gemeente te publiceren (naar het voorbeeld van wat ook in andere gemeenten, zoals Mechelen, gebeurt).
Bijlagen
Huishoudelijk reglement met voorstellen aanpassingen.
Amendement ingediend namens Pierre Rolin namens het college
Met 16 stemmen voor (Pierre Rolin, Sophie Wilmès, Nicolas Kuczynski, Miguel Delacroix, Caroline Louveaux, Sophie Rohonyi, Bruno Stoffels, Françoise Gauthier, Alain Wahba, Dominique Neirynck, Nicole Roland, Celine Van der Eecken, Didier Vandenbosch, Tanguy Van Vlasselaer, Baptiste Vernaeve, Jean-François Cats), 4 stemmen tegen (Anne Sobrie, Jan Rombaut, Roland Swalens, Pierre-Yves Bouvy)
Amendement 1.
Ons inziens is het onderscheid tussen een verzoekschrift en een burgervoorstel overbodig. Een verzoekschrift dat wordt ondertekend door voldoende burgers zal steeds als een burgervoorstel behandeld worden.
Wij stellen daarom voor om artikel 2 in het voorstel van wijziging te schrappen.
In een representatieve democratie is het in eerste instantie aan de verkozenen van het volk om op basis van hun mandaat en het vertrouwen dat zij kregen vanwege de burger de politieke discussie aan te gaan.
Verzoekschriften zijn bedoeld als aanvulling hierop en dienen daarom eerder de uitzondering te blijven. In dat opzicht houdt het college vast aan de drempel van 180 Rodenaren wat 1 % van de bevolking is. Voorstel is om dit aantal in het voorstel van besluit te behouden.
Het college wenst dit recht ook uitdrukkelijk voor te behouden aan uitsluitend de Rodenaren (de gemeenteraad is gekozen om de Rodenaren te vertegenwoordigen). Het college kan wel instemmen met de verlaging van de leeftijd om te ondertekenen tot 16 jaar. Voorstel is om het huishoudelijk reglement hieraan aan te passen.
Met 15 stemmen voor (Pierre Rolin, Sophie Wilmès, Nicolas Kuczynski, Miguel Delacroix, Caroline Louveaux, Sophie Rohonyi, Françoise Gauthier, Alain Wahba, Dominique Neirynck, Nicole Roland, Celine Van der Eecken, Didier Vandenbosch, Tanguy Van Vlasselaer, Baptiste Vernaeve, Jean-François Cats), 5 stemmen tegen (Anne Sobrie, Bruno Stoffels, Jan Rombaut, Roland Swalens, Pierre-Yves Bouvy)
Amendement 2.
Het college kan instemmen met het voorstel om de raadsleden de kans te geven om zowel bij onthouding als bij tegenstem hiervoor een motivatie te laten opnemen in de notulen.
De vermelding van de onderwerpen van de mondelinge vragen in de notulen gebeurt vandaag reeds in de praktijk. In zittingsverslag (audio opname) is vandaag reeds de volledige vraag en antwoord opgenomen.
Het college is er geen voorstander van om naast de notulen ook het zittingsverslag publiek te maken. Voorstel is om dit te schrappen uit artikel 3.
Met 15 stemmen voor (Pierre Rolin, Sophie Wilmès, Nicolas Kuczynski, Miguel Delacroix, Caroline Louveaux, Sophie Rohonyi, Françoise Gauthier, Alain Wahba, Dominique Neirynck, Nicole Roland, Celine Van der Eecken, Didier Vandenbosch, Tanguy Van Vlasselaer, Baptiste Vernaeve, Jean-François Cats), 5 stemmen tegen (Anne Sobrie, Bruno Stoffels, Jan Rombaut, Roland Swalens, Pierre-Yves Bouvy)
Amendement 3.
Het aantal schriftelijke vragen in Sint-Genesius-Rode is zeer beperkt. In de context van een kleinere gemeente worden heel veel vragen informeel gesteld, wat het contact en vertrouwen tussen de raadsleden bevordert.
Op basis van een snelle screening blijkt dat enkel grotere steden als Antwerpen, Gent en Mechelen momenteel op de website een pagina hebben waarop de schriftelijke vragen zijn weergegeven.
Het college is niet overtuigd van de meerwaarde voor Rode, zeker gezien het feit dat raadsleden ook via de eigen fora de antwoorden kunnen bekendmaken.
Voorstel is om artikel 5 te schrappen.
Aan de algemeen directeur zal worden gevraagd om op basis van de stemming van de amendementen en besluit een nieuw gecoördineerd reglement te maken.
Artikel 1: artikel 32 van het huishoudelijk reglement wordt aangepast als volgt:
§1 – De notulen van de gemeenteraad vermelden, in chronologische volgorde, alle besproken onderwerpen inclusief de mondelinge vragen van de gemeenteraadsleden, alsook het gevolg dat gegeven werd aan die punten waarover de gemeenteraad geen beslissing heeft genomen.
Zij maken eveneens duidelijk melding van alle beslissingen. Behalve bij geheime stemming vermelden de notulen voor elk raadslid of hij voor of tegen het voorstel heeft gestemd of zich onthield.
§2 – De zittingsverslagen van de vergaderingen van de gemeenteraad vermelden, in chronologische volgorde, alle besproken onderwerpen, de tussenkomsten en de mondeling gestelde vragen en antwoorden. Het zittingsverslag wordt vervangen door een audio-opname van de openbare zitting van de gemeenteraad. Een raadslid kan vragen om in het zittingsverslag de rechtvaardiging van een onthouding of tegenstem op te nemen. De stemmingen voor mogen na de stemming niet gemotiveerd worden.
§ 3 – Als de gemeenteraad een aangelegenheid overeenkomstig artikel 4, §2 en artikel 5 van dit reglement in besloten vergadering behandelt, vermelden de notulen alleen de beslissingen en wordt er geen zittingsverslag opgesteld.
Artikel 2: artikel 42 § 1 van het huishoudelijk reglement wordt aangepast als volgt:
Artikel 42
§1 – Is het verzoekschrift voor de gemeenteraad ondertekend door minstens 180 Rodenaren ouder dan 16 jaar, dan plaatst de voorzitter van de gemeenteraad het verzoekschrift op de agenda van de eerstvolgende gemeenteraad indien het minstens 14 dagen vóór de vergadering werd ontvangen. Wordt het verzoekschrift later ingediend, dan komt het op de agenda van de volgende vergadering.